Tết Khu Cù Tê của người La Chí thường được tổ chức vào tháng 7 Âm lịch, khi việc cấy cầy đã hoàn thành. Đây là khoảng thời gian thảnh thơi nhất trong năm, khi con người có dịp nghỉ ngơi sau những ngày lao động vất vả trên nương rẫy.
Tuy nhiên, để tổ chức được Tết Khu Cù Tê, cộng đồng người La Chí phải tuân thủ những lề luật rất nghiêm ngặt. Trước hết là việc lựa chọn người chủ trì lễ cúng của cộng đồng, được gọi là Mổ Cóc. Người được đề cử phải là người đã lập gia đình, có con cái, gia đình hạnh phúc, không vi phạm luật lệ làng bản, có uy tín trong cộng đồng và trong nhà không có người ốm yếu.
Không chỉ lựa chọn bằng sự tín nhiệm, hội đồng các vị trưởng tộc còn sử dụng chân gà khô để xem quẻ. Nếu chân gà cho điềm tốt thì người đó mới được đảm nhận vai trò Mổ Cóc, còn nếu không sẽ phải chọn người khác. Những người phụ giúp cho Mổ Cóc được gọi là So Vé.
Tết Khu Cù Tê được tính từ ngày mồng một tháng 7 Âm lịch. Việc kết thúc vào ngày nào sẽ do Mổ Cóc quyết định, tùy thuộc vào hoàn cảnh từng năm, nhưng thường kéo dài đến ngày 15 tháng 7 Âm lịch. Đặc biệt, nếu năm nào có nhuận hai tháng 4 thì người La Chí sẽ cộng dồn thời gian và tổ chức tết vào tháng 6 Âm lịch.
Trước ngày tết khoảng hai đến ba hôm, các hộ gia đình sẽ đi phát quang, dọn cỏ quanh các ngôi mộ của tổ tiên. Đây không chỉ là việc làm mang ý nghĩa vệ sinh mà còn thể hiện lòng thành kính đối với người đã khuất. Người La Chí thông báo cho tổ tiên biết ngày mở tết, dặn người chết không đi đâu xa và chờ trưởng họ mời về ăn tết cùng con cháu.
Song song với đó, các gia đình bắt đầu chuẩn bị rượu để uống và để cúng. Đặc biệt nhất là rượu Hoẵng – một loại rượu truyền thống được làm vô cùng kỳ công. Rượu có màu trắng đục, vị ngọt thơm đặc trưng.
Để làm được loại rượu này, người La Chí phải chọn những hạt gạo nếp thơm ngon nhất, nấu chín rồi để nguội. Sau đó, gạo được ủ cùng loại men cổ truyền làm từ 12 loại lá rừng quý như: Mạc Hầu, Pở Sẩm, Lạc Nỏa Buộc, Pi Pi, Nắng Kề, Sính Cà, Thủ Ối, Nha Nà Ti, Nhàng Cha Nóc Chỉn, Bác Nhài, Nhạc Thào Lâm và Mạc Ượt.
Ngày Tý, ngày Mùi tuỳ từng năm được quy định là ngày mổ trâu của cộng đồng, theo quan niệm của người La Chí đây là hai ngày tốt nhất để mổ trâu, thịt trâu là thực phẩm bắt buộc để cúng tổ tiên, nếu nhà nào có điều kiện có thể mổ thêm ngựa hoặc lợn, nhưng nhất thiết trong dịp tết tháng 7 phải có thịt trâu để cúng tổ tiên. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Huy trong “Văn hoá người La Chí”. Nhà sản xuất Văn hóa Dân tộc, 1991, cho biết: Phong tục người La Chí không nuôi bò, truyện kể rằng: “Xưa kia người La Chí cũng nuôi bò như các tộc người khác. Vì ông Hoàng Dìn Thùng, tổ tiên người La Chí nhận bò làm lễ vật cúng và mỗi khi bò kêu ông lại thức dậy đòi hiến bò, phải hiến nhiều bò mỗi khi bò kêu, dân không chịu nổi nên đã bàn nhau không nuôi bò nữa, mà chuyển sang nuôi trâu”. Vì vậy, sau này trâu trở thành lễ vật cúng tổ tiên. Ngoài ra, từ xưa tới nay người La Chí là cư dân nông nghiệp, họ canh tác trên những thửa ruộng bậc thang cao chót vót, ngoài sức lao động của đôi tay họ đã biết sử dụng sức kéo của đại gia súc. Do địa hình canh tác như vậy cho đến nay nhiều loại máy nông nghiệp hiện đại cũng chưa thể thay thế được sức kéo của trâu.
Giống như một số dân tộc khác người La Chí quan niệm “trần sao âm vậy”. Khi con người chết đi, sang thế giới bên kia vẫn phải lao động, sinh hoạt như trên cõi trần vậy, nên người sống cúng xôi để tổ tiên có lúa trồng trọt, cúng thịt trâu cho tổ tiên với ý nghĩa để tổ tiên có trâu cày ruộng.
Dòng tộc nào mổ trâu thì các gia đình cùng chung tiền mua một con trâu trưởng thành, thịt sẽ chia đều cho các gia đình, riêng trưởng họ sẽ được đôi sừng. Sừng trâu là vật không thể thiếu trong lễ cúng của người La Chí, những con trâu còn sống hoặc sa hố thì người ta mới lấy sừng, còn những con trâu dùng trong đám ma thì không. Sừng trâu được rửa sạch hết mùi rồi đem đi phơi nắng, cưa ngắn bớt phần cuối sừng và khoan một lỗ tại phần nhọn của sừng, sỏ một sợi dây để treo. Sừng trâu (Khâu vài) được treo cùng chiếc giỏ (La mổ) và một củ gừng ở gian giữa của ngôi nhà, đó chính là bàn thờ tổ tiên của người La Chí.
(Trích: Lí lịch Tết Khu Cù Tê)